ĐBQH Trần Văn Minh, Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh phát biểu về kết quả giám sát cổ phần hóa DNNN giai đoạn 2011-2016

28/05/2018 08:58

 Sáng 28-5, Quốc hội thảo luận ở Hội trường về việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại doanh nghiệp và cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước giai đoạn 2011 – 2016. Đại biểu Trần Văn Minh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh thảo luận tại Hội trường sáng 28-5 về kết quả giám sát cổ phần hóa DNNN giai đoạn 2011-2016. Cổng TTĐT xin trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu.

 

    Đại biểu Trần Văn Minh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, Đoàn            Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh thảo luận tại Hội trường

Kết quả giám sát cổ phần hóa DNNN giai đoạn 2011-2016:

Giai đoạn 2011-2016, công tác cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước (DNNN) đã đạt được nhiều kết quả; đã cổ phần hóa được 571 doanh nghiệp và bộ phận doanh nghiệp, trong đó giai đoạn 2011-2015 là 508 doanh nghiệp và bộ phận doanh nghiệp, đạt 98,1 % kế hoạch đặt ra. Việc phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), đăng ký giao dịch, niêm yết của các doanh nghiệp cổ phần hóa trên thị trường chứng khoán đã tác động tích cực tới sự phát triển của thị trường chứng khoán.

Tôi cơ bản thống nhất với báo cáo giám sát về các tồn tại, hạn chế và các đề xuất, kiến nghị về hoàn thiện pháp luật, về quản lý Quỹ hỗ trợ sắp xếp và phát triển doanh nghiệp..., đồng thời xin trao đổi thêm một số nội dung sau:

  1. Tỷ lệ vốn nhà nước nắm giữ ở các công ty cổ phần còn cao, sự tham gia của các nhà đầu tư chiến lược còn rất hạn chế:

Tuy tỷ lệ số DNNN được cổ phần hóa đạt cao, nhưng theo số liệu bán cổ phần lần đầu của 426 doanh nghiệp, trong tổng vốn điều lệ, nhà nước vẫn tiếp tục nắm giữ 81,1% và có đến 70 DNNN nắm giữ trên 90%. Theo tôi, kết quả đó chưa đạt với yêu cầu của việc tái cơ cấu DNNN. Khi tỷ lệ sở hữu của cổ đông tăng thì họ mới có nhiều động cơ cải thiện kết quả hoạt động của doanh nghiệp và cũng chỉ khi đó họ mới có thực quyền trong việc tham gia cải cách và đổi mới mô hình quản trị doanh nghiệp.

Trong số chưa đầy 20% vốn điều lệ sau bán cổ phần lần đầu do các thành phần kinh tế ngoài nhà nước nắm giữ, các nhà đầu tư chiến lược cũng chỉ chiếm 7,3%. Việc tăng tỷ trọng tham gia của các nhà đầu tư chiến lược là cực kỳ quan trọng bởi họ không chỉ mang lại nguồn tài chính mà thực sự họ mới là những người đem lại cho doanh nghiệp công nghệ và kỹ năng quản trị tiên tiến, thị trường mới với mạng lưới phân phối mạnh; qua đó mới đóng góp tích cực được cho ngân sách nhà nước.

Phân tích tình hình cho thấy:

- Thời gian qua, phần lớn tỷ lệ bán cho nhà đầu tư chiến lược được phê duyệt thường nhỏ, làm giảm sự quan tâm của các nhà đầu tư chiến lược. Tỷ lệ chào bán ra bên ngoài dưới mức chi phối (<50%) cũng làm giảm sự thu hút với nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư muốn dành quyền chi phối doanh nghiệp sau cổ phần hóa. Do vậy, cần tiếp tục rà soát, tách bạch giữa những lĩnh vực mà Nhà nước cần nắm quyền chi phối với những lĩnh vực nên huy động vốn đầu tư từ xã hội; duy trì tỷ lệ sở hữu nhà nước tại doanh nghiệp ở mức hợp lý nhằm thu hút nhà đầu tư tích cực tham gia vào quá trình cổ phần hóa.

- Bản thân DNNN còn kém hấp dẫn do nhiều khó khăn nội tại. Bên cạnh đó, việc xác định giá trị doanh nghiệp và bán cổ phần tại các DNNN chưa phù hợp, chưa phản ánh đúng giá trị của doanh nghiệp, cùng với việc thiếu công khai, minh bạch trong tiến trình cổ phần hóa cũng như thủ tục cổ phần hóa phức tạp kéo dài thời gian và nhiều yêu cầu khó khả thi, là những nguyên nhân khiến nhà đầu tư e ngại. Cần phải có các giải pháp khắc phục có hiệu quả các tồn tại này.

- Cần quy định tiêu chí rõ ràng, minh bạch trong lựa chọn nhà đầu tư chiến lược, bao gồm cả đối với nhà đầu tư chiến lược nước ngoài. Cần đảm bảo sự bình đẳng giữa nhà đầu tư chiến lược nước ngoài và trong nước, cho phép nhà đầu tư nước ngoài sở hữu tỷ lệ cổ phần giống như nhà đầu tư trong nước, cho phép họ sở hữu chi phối ở các ngành, lĩnh vực không thiết yếu.

- Bên cạnh việc quan tâm thu hút các nhà đầu tư chiến lược, cũng cần có quy định về chế tài khi các nhà đầu tư này không thực hiện đúng cam kết, gây thiệt hại cho nhà nước, doanh nghiệp và người lao động ở doanh nghiệp được cổ phần hóa.

  1. Định giá doanh nghiệp thiếu chính xác, quản lý đất đai khi và sau khi cổ phần hóa DNNN còn nhiều thiếu sót

Với nhiều lý do, kể cả về quy trình thực hiện, về năng lực, trách nhiệm của tổ chức tư vấn và không loại trừ cả động cơ trục lợi, mà việc định giá doanh nghiệp khi cổ phần hóa thiếu chính xác. Việc định giá có nơi chưa hợp lý, giá trị doanh nghiệp cổ phần hóa thấp hơn nhiều so với giá trị thực tế dẫn đến khi bán đấu giá, giá trị cổ phiếu đã cao hơn gấp nhiều lần. Kiểm toán ở 17 doanh nghiệp (2012-2016) đã kiến nghị điều chỉnh tăng giá trị thực tế phần vốn nhà nước tới hơn 22,3 nghìn tỷ đồng.

Việc quản lý đất đai khi và sau khi cổ phần hóa còn nhiều thiếu sót: Không tính hoặc tính thiếu giá trị quyền sử dụng đất khi xác định giá trị doanh nghiệp để cổ phần hoá; xác định giá trị quyền sử dụng đất khi thay đổi quy hoạch, chuyển đổi mục đích sử dụng đất của doanh nghiệp sau cổ phần hóa đối với những vị trí đất đắc địa, có giá thị trường cao còn bất cập, thiếu minh bạch, tạo cơ hội để một số tổ chức, cá nhân liên quan trục lợi, tham nhũng, gây thất thoát vốn, tài sản nhà nước. Nhiều cổ đông tham gia mua cổ phiếu, nhiều doanh nghiệp trái ngành thâu tóm DNNN, không loại trừ động cơ chờ cơ hội để hưởng lợi lớn từ những mảnh đất vàng của những doanh nghiệp được cổ phần hóa.

Với các lý do đó, tôi xin đề nghị:

- Nghiên cứu áp dụng các phương pháp định giá tài sản tiên tiến phù hợp với cơ chế thị trường; bảo đảm vốn, tài sản của Nhà nước và giá trị doanh nghiệp được định giá đầy đủ, hợp lý, công khai, minh bạch; giá cổ phần xác định theo cơ chế thị trường thông qua đấu giá công khai, minh bạch.

- Việc định giá doanh nghiệp cần được tiến hành độc lập bởi các đơn vị có nhiều kinh nghiệm quốc tế và trong nước; việc định giá tài cần có sự giám sát chéo giữa các cơ quan, đảm bảo tính độc lập, minh bạch ;

 - Cần có quy định, chế tài cụ thể đối với trường hợp tổ chức tư vấn vi phạm các quy định của pháp luật. Nghiêm cấm và xử lý nghiêm minh các trường hợp xác định giá trị doanh nghiệp không đúng quy định của pháp luật để trục lợi, gây thất thoát tài sản, vốn nhà nước.

- Cần tăng cường quản lý đất đai của DNNN sau cổ phần hóa theo quy định của pháp luật về đất đai.

Văn phòng Đoàn ĐBQH tỉnh.


Tìm kiếm theo chuyên mục - nội dung - ngày tháng

Tin Nóng
Tin tiêu điểm

Lịch công tác trống

Website liên kết
Thống kê truy cập
Hôm nay: 93
Đã truy cập: 48992742.