Trong bối cảnh số lượng phương tiện giao thông không ngừng gia tăng, công tác đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe hiện nay đang từng bước được đổi mới theo hướng thực chất, lấy kỹ năng và ý thức của người lái làm trọng tâm.
Sa hình tại Trung tâm Sát hạch lái xe và Giám sát giao thông vận tải đường bộ Quảng Ninh.
Tại các cơ sở đào tạo lái xe, nhiều nội dung đã được điều chỉnh nhằm nâng cao năng lực thực tế cho học viên. Nếu trước đây việc học chủ yếu hướng đến mục tiêu vượt qua kỳ thi sát hạch với những “điểm căn”, “mốc đánh lái” hay các mẹo xử lý trong sa hình, thì nay trọng tâm được chuyển sang hình thành tư duy lái xe an toàn. Học viên được trang bị kỹ năng quan sát, phán đoán nguy hiểm, đọc hành vi giao thông, xử lý linh hoạt các tình huống phát sinh cũng như làm chủ tốc độ và khoảng cách khi điều khiển phương tiện.
Ông Nguyễn Văn Tứ, Giám đốc Trung tâm Sát hạch lái xe và Giám sát giao thông vận tải đường bộ Quảng Ninh, cho biết: Trung tâm hiện nay tăng cường thời lượng thực hành trên đường giao thông thực tế, học viên được trải nghiệm nhiều loại hình đường sá, điều kiện thời tiết, mật độ phương tiện và các khung giờ khác nhau. Các tuyến đường tập lái cũng được quy định cụ thể đối với từng hạng xe, hạn chế tình trạng chỉ chạy trên những cung đường ít phương tiện để đủ thời gian và quãng đường theo quy định. Đồng thời, giáo viên không chỉ hướng dẫn các thao tác điều khiển phương tiện, mà còn phân tích tình huống thực tế, giải thích nguyên lý kỹ thuật và hướng dẫn cách xử lý linh hoạt. Học viên được trang bị kiến thức sát với môi trường giao thông hàng ngày.
Cán bộ Phòng CSGT (Công an tỉnh) theo dõi học viên thi qua hệ thống camera giám sát.
Cùng với việc đào tạo, công tác đào tạo và sát hạch lái xe là khâu đặc biệt quan trọng trong việc kiểm soát chất lượng đầu vào của người điều khiển phương tiện. Trong thời gian vừa qua, nhiệm vụ sát hạch và cấp giấy phép lái xe cơ giới đường bộ được chuyển giao sang lực lượng Công an. Việc chuyển giao này tạo điều kiện hình thành quy trình quản lý thống nhất từ đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép đến theo dõi quá trình chấp hành pháp luật của người lái xe. Dữ liệu người lái được kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và hệ thống quản lý giao thông, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
Để đảm bảo công khai, minh bạch và tạo thuận tiện cho thí sinh trong thi sát hạch lái xe, hiện nay tại các tất cả các trung tâm sát hạch đều được trang bị hệ thống camera giám sát tại các phần thi; dữ liệu camera được truyền trực tiếp về Phòng CSGT (Công an tỉnh), Cục CSGT và công khai tại phòng chờ thi thông qua màn hình trực tuyến. Dữ liệu các kỳ sát hạch đều được lưu trữ tại các trung tâm sát hạch theo quy định. Do vậy, các cơ quan quản lý có thể giám sát trực tuyến các kỳ sát hạch, thí sinh cũng có thể yêu cầu được xem lại các hình ảnh, kết quả của mình trong quá trình thi.
Anh Nguyễn Bảo Châu (phường Hạ Long) chia sẻ: Tôi thấy kỳ sát hạch giấy phép lái xe hiện nay đều được công khai, minh bạch, ở tại phòng chờ thi có thể xem được kết quả của mình ngay sau kỳ thi kết thúc. Nếu học viên có thắc mắc, có thể yêu cầu xem lại các hình ảnh trong quá trình thi của mình thông qua hệ thống lưu trữ của camera.
Thực tế cho thấy, vẫn còn không ít trường hợp đã được cấp giấy phép lái xe nhưng tiếp tục vi phạm pháp luật giao thông hoặc gây tai nạn. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ khoảng cách giữa kết quả sát hạch và năng lực xử lý tình huống thực tế. Một số học viên vẫn nặng về học để thi, thiếu cơ hội trải nghiệm môi trường giao thông đa dạng, chưa hình thành đầy đủ phản xạ và kỹ năng xử lý các tình huống phức tạp trên đường.
Thượng tá Nguyễn Khánh Toàn, Phó trưởng phòng CSGT (Công an tỉnh Quảng Ninh) cho biết: Thời gian tới, lực lượng CSGT sẽ tiếp tục siết chặt quy trình đào tạo và sát hạch, bảo đảm công khai, minh bạch và thực chất. Nội dung thi sẽ được đổi mới theo hướng bám sát thực tiễn giao thông, tăng cường các tình huống nguy hiểm và điều kiện lái xe phức tạp. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong sát hạch, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, sát hạch viên và tăng cường kiểm tra, giám sát các cơ sở đào tạo.
Hy vọng rằng, việc nâng cao chất lượng đào tạo và sát hạch lái xe hiện nay là giải pháp căn cơ để xây dựng văn hóa giao thông an toàn. Mỗi giấy phép lái xe được cấp không đơn thuần là sự công nhận kỹ năng điều khiển phương tiện, mà còn là cam kết về trách nhiệm đối với bản thân, gia đình và cộng đồng.