Từ dấu mốc lịch sử ngày 18/4/1946, khi tổ chức Công an được hình thành theo Nghị định số 121/NĐ của Bộ Nội vụ, lực lượng làm công tác trật tự ở các địa phương đã từng bước được xây dựng và hoàn thiện. Kế thừa nền tảng đó, lực lượng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (QLHC về TTXH) Công an tỉnh Quảng Ninh không ngừng lớn mạnh, phát huy vai trò nòng cốt trong quản lý cư trú, cấp căn cước công dân, bảo đảm trật tự công cộng, góp phần giữ vững ổn định và phục vụ hiệu quả sự phát triển của tỉnh.
Phòng Cảnh sát QLHC về TTXH (Công an tỉnh) những ngày đầu thành lập. Ảnh tư liệu
Trong những ngày đầu chính quyền cách mạng còn non trẻ, lực lượng Trị an hành chính - tiền thân của lực lượng Cảnh sát QLHC về TTXH đã sớm được tổ chức và nhanh chóng đi vào hoạt động, trở thành một trong những trụ cột giữ gìn trật tự xã hội. Giai đoạn 1946-1954, giữa khói lửa chiến tranh và muôn vàn thiếu thốn, lực lượng kiên trì bám địa bàn, gần dân, sát dân, từng bước xây dựng nền nếp quản lý xã hội. Không chỉ làm nhiệm vụ quản lý, lực lượng còn là cầu nối gắn kết giữa chính quyền với nhân dân, với tư tưởng “Công an là bạn của dân”.
Giai đoạn 1954-1975, với phương châm dựa vào dân, phát huy sức mạnh của quần chúng, nhiều phong trào như “Bảo vệ trị an”, cuộc vận động “Ba phòng” đã được triển khai sâu rộng, tạo nên thế trận an ninh nhân dân vững chắc. Từ thực tiễn công tác, nhiều kinh nghiệm quý được hình thành như “nắm hộ, nắm người”, quản lý xã hội từ cơ sở, coi trọng phòng ngừa, đặt nền móng cho công tác quản lý hành chính hiện đại sau này.
Trong giai đoạn 1976-1986, khi đất nước bước vào thời kỳ khôi phục và phát triển, lực lượng Cảnh sát QLHC về TTXH Công an tỉnh Quảng Ninh đã triển khai đồng bộ các mặt công tác, góp phần thiết lập trật tự, kỷ cương xã hội trong bối cảnh nhiều biến động, được Chủ tịch nước tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất năm 1985. Đây không chỉ là niềm tự hào, mà còn là động lực để lực lượng tiếp tục phấn đấu, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong giai đoạn tiếp theo.
Bước vào thời kỳ đổi mới từ năm 1986 đến năm 2019, cùng với sự chuyển mình mạnh mẽ của đất nước, lực lượng Cảnh sát QLHC về TTXH từng bước thay đổi tư duy, từ quản lý hành chính thuần túy sang phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Đây là giai đoạn đánh dấu sự vận động linh hoạt, thích ứng nhanh với yêu cầu mới của thực tiễn, đặt người dân và doanh nghiệp vào vị trí trung tâm của công tác phục vụ.
Cảnh sát 113 tuần tra đảm bảo an ninh trật tự.
Giai đoạn 2020-2025 được xem là bước phát triển đột phá của lực lượng Cảnh sát QLHC về TTXH. Không chỉ dừng lại ở việc giữ gìn trật tự xã hội, lực lượng đã phát huy vai trò chủ công, nòng cốt trong công cuộc chuyển đổi số.
Trong suốt hành trình hình thành, phát triển, đơn vị luôn giữ vai trò là lực lượng nòng cốt trong công tác quản lý nhà nước về ANTT trên địa bàn. Bám sát chỉ đạo của Bộ Công an, Tỉnh ủy, UBND tỉnh và Đảng ủy Công an tỉnh, đơn vị đã chủ động tham mưu, tổ chức triển khai đồng bộ, toàn diện các mặt công tác; tham mưu và trực tiếp ban hành hàng nghìn văn bản; duy trì hiệu quả các hội nghị “lắng nghe ý kiến nhân dân, doanh nghiệp”, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho tổ chức, cá nhân; đã triển khai đồng bộ, hiệu quả các lĩnh vực công tác. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, hướng dẫn nghiệp vụ, góp phần nâng cao chất lượng công tác của lực lượng Công an cấp xã.
Trước yêu cầu công tác đòi hỏi ngày càng cao, Phòng Cảnh sát QLHC về TTXH đã chủ động chuyển mình mạnh mẽ, từ phương thức quản lý hành chính truyền thống sang phương thức quản lý hiện đại dựa trên dữ liệu và công nghệ; thể hiện rõ vai trò “đầu tàu” trong tham mưu triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, đặc biệt là Đề án 06 của Chính phủ về “Phát triển dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến 2030”.
Từ năm 2020 đến nay, lực lượng Cảnh sát QLHC về TTXH toàn tỉnh đã hoàn thành xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư với gần 1,5 triệu phiếu thông tin dân cư được thu thập, làm sạch; đã cấp 1,3 triệu thẻ căn cước; hơn 900.000 tài khoản định danh cá nhân, hơn 12.000 tài khoản định danh tổ chức, doanh nghiệp..., đóng góp vào thành tích Công an tỉnh là một trong 5 địa phương được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen giai đoạn 2022-2025; được Bộ Công an đánh giá là một trong 11 địa phương trong nhóm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ triển khai Đề án 06.
Tập thể Phòng Cảnh sát QLHC về TTXH (Công an tỉnh).
Tiên phong trong công tác cải cách hành chính, lực lượng Cảnh sát QLHC về TTXH đã đẩy mạnh thực hiện dịch vụ công trực tuyến, phấn đấu đạt 100% dịch vụ công trực tuyến các thủ tục thuộc thẩm quyền. Năm 2024-2025, Phòng Cảnh sát QLHC về TTXH đã xây dựng và vận hành hiệu quả 2 sáng kiến cải cách hành chính được Bộ Công an công nhận và ra thông báo toàn quốc, gồm: “Trợ lý ảo hỗ trợ thủ tục hành chính lĩnh vực cư trú, căn cước trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh” và “Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý di biến động đối tượng tại địa bàn cơ sở”.
Song song với đó, đơn vị đã chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm trong quản lý cư trú, ngành nghề kinh doanh có điều kiện và vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ; qua đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Trong công tác quản lý, vận động thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo, lực lượng Cảnh sát QLHC về TTXH Công an tỉnh Quảng Ninh đã triển khai đồng bộ, quyết liệt nhiều giải pháp, kết hợp chặt chẽ giữa tuyên truyền, vận động với các biện pháp nghiệp vụ, qua đó đạt được những kết quả nổi bật, mang tính bền vững.
Những kết quả đó không chỉ góp phần giữ vững ổn định ANTT trên địa bàn, mà còn khẳng định vai trò nòng cốt, “lá chắn từ cơ sở” của lực lượng Cảnh sát QLHC về TTXH trong công tác quản lý nhà nước về ANTT, vì cuộc sống bình yên của nhân dân.
Trong suốt 80 năm xây dựng và trưởng thành, ngày 7/11/1985, Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Trường Chinh đã ký quyết định thưởng “Huân chương Chiến công hạng Nhất” cho Phòng Cảnh sát QLHC về TTXH Công an Quảng Ninh. Ngoài ra đơn vị còn được Bộ Công an, UBND tỉnh, Công an tỉnh trao tặng hơn 50 bằng khen, giấy khen cho tập thể, hơn 600 bằng khen, giấy khen cho các cá nhân có thành tích xuất sắc, nhiều năm liền đơn vị đạt danh hiệu Đơn vị Quyết thắng.
Trung tá Nguyễn Duy Duyên, Phó Trưởng phòng Cảnh sát QLHC về TTXH (Công an tỉnh) khẳng định: Nhìn lại chặng đường vẻ vang đã qua, mỗi cán bộ, chiến sĩ càng thêm vinh dự, tự hào, tiếp tục vượt khó, đổi mới tư duy, quyết tâm xây dựng lực lượng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân.